มนุษย์นั้นเกิดมาด้วยแรงบุญ แรงกรรมต่างกันไป จึงทำให้ชีวิตของแต่ละคนประสบกับความสุขความทุกข์ไม่เหมือนกัน เคล็ดไม่ลับในการสร้างความสุขที่สามารถทำเองได้จะเป็นอย่างไรบ้าง พระมหาฤทธิเดช สุเมธี เจ้าอาวาสวัดสนมหมากหญ้า จ. อุบลราชธานี ได้เมตตามาชี้แนะในหัวข้อ “สุขทุกสถาน” บนเวทีธรรมบรรยาย “เรายกวัดมาไว้ที่เซเว่นฯ” จัดโดย บริษัท ซีพี ออลล์ จำกัด (มหาชน) ผู้บริหารเซเว่น อีเลฟเว่น และเซเว่น เดลิเวอรี่
พระมหาฤทธิเดชเกริ่นว่า สุขทุกสถานนั้นเป็นเรื่องที่ยากมากเพราะเกิดมานั้นประสบทุกข์เสียมากกว่า ทั้งสุขทั้งทุกข์ปะปนกันไป พระพุทธเจ้าบอกว่าสัตว์ทั้งหลายที่เวียนว่ายตายเกิด ประสบทุกข์สุขกันเพราะทำทั้งบาปและบุญปะปนกันไป บางคนทำบุญเยอะกว่าบาป บางคนทำบาปเยอะกว่าบุญ บางคนชาตินี้อายุสั้นเพราะวิบากที่เคยทำมาที่เราไม่สามารถรู้ได้ ถึงแม้พฤติกรรมในชาตินี้ดีทุกอย่าง เมื่อถึงคราวให้ผล อายุสั้น เกิดอุบัติเหตุ โรคภัยไข้เจ็บ อุปสรรคต่างๆ นั้นเกิดจากวิบากกรรม
หลวงพ่อบอกว่า การจะทำให้ชีวิตมีความสุขนั้นจะว่ายากก็ยาก จะว่าง่ายก็ง่าย ความสุขมีหลายระดับ ความสุขแบบโลกีย์ธรรมดา ความสุขแบบชาวบ้านทั่วไป สุขแบบเราทั้งหลาย หาเลี้ยงปากเลี้ยงท้อง เลี้ยงครอบครัว พระพุทธเจ้าตรัสถึงความสุขไว้ 4 อย่าง สุขเพราะการมีทรัพย์ เป็นสุขของคฤหัสถ์ ทรัพย์แปลว่าเครื่องปลื้มใจ อบอุ่นใจ เดินทางไปที่ไหนเรามีเงินอุ่นใจ ถ้าเราไปเบื้องหน้าเรามีบุญพร้อมก็อุ่นใจ 2 สุขเพราะการใช้จ่ายทรัพย์ ใช้จ่ายเงินทอง 3 สุขเพราะไม่เป็นหนี้ ทุกคนเคยเป็นหนี้ ความเป็นหนี้เป็นทุกข์ในโลก เป็นหนี้แล้วค้างคาใจ 4 สุขเพราะการประกอบการงนไม่มีโทษ ถูกกฎหมาย ไม่ต้องอยู่อย่างหวาดระแวง วันดีคืนดีกรรมก็ให้ผล แต่การประกอบสัมมาอาชีพสุขก็จะให้ผล ทุกคนสุขใน 4 อย่างนี้
แต่สุข 4 อย่างนี้พร้อมจะแปรปรวน แต่สุขจากภายในนั้น สุขที่ไม่ต้องซื้อด้วยเงินทอง สร้างขึ้นมาเองจากการสร้างสติของเรา คือสุขจากสมาธิภาวนา สมาธิภาวนาที่เราเจริญดีแล้วเป็นไปเพื่อความสุขปัจจุบัน ความสุขในสมาธิ คนที่เคยเจริญสมาธิภาวนามาจะรู้ว่าเป็นสุขที่เป็นเลิศ นั่งนอนอยู่ที่บ้านก็เจริญสมาธิภาวนา เพื่อให้มีความสุขทุกเมื่อ เจริญทุกเมื่อ สติก่อตัวมากขึ้น ความสุขมากขึ้นเพราะกิเลสเข้ามาแทรกไม่ได้ ความสุขในใจจะเกิดขึ้น เป้าหมายสมาธิภาวนาเป็นไปพร้อมเพื่อความสมบูรณ์ของญาณทัศนะ แก้ปัญหาต่างๆ ได้สำเร็จ และเป็นไปพร้อมเพื่อความสมบูรณ์ของสติสัมปชัญญะ
การทำสมาธิภาวนาคือการเฝ้าดูตนเอง เราภาวนาครั้งแรก ก่อนจิตจะสงบพบความสุข จิตใจเราจะไม่สงบฟุ้งซ่านที่สุดก่อนที่เราจะพบความสุข เหมือนอากาศ ก่อนฝนตกจะร้อนอบอ้าวที่สุด เมื่อสงบลงกายนิ่ง จิตก็นิ่ง เราสั่งสมไปเรื่อยๆ ความสุขจะเกิดขึ้นเอง เมื่อออกจากสมาธิแล้วก็ยังมีสุขอยู่เพราะสติคุ้มครองเรา สติถูกสั่งสมมากขึ้นๆ จะเป็นไปเพื่อความดับหรือนิพพาน นิพพานน้อยๆ คือความเย็นในจิตใจ ในระหว่างวัน เราเคยเป็นไหมวันไหนที่เราไม่มีโกรธ ไม่โลภ ไม่ง่วงเหงาเศร้าซึม ไม่มีกิเลสเข้ามาแทรกเลย ใจเราจะมีความสุข เพราะขณะนั้นถือว่าจิตว่างจากกิเลสทั้งปวง ถือเป็นความดับอารมณ์ จึงควรสั่งสมไว้ในเรื่องของสมาธิภาวนา
สุขในโลกนี้และสุขในโลกหน้า เมื่อความตายมาถึง การภาวนาการฝ้าดูตนเองเรียกว่าเป็นการเตรียมตัวก่อนตาย หากเราไม่มีที่พึ่งจะลำบากมาก เพราะทุกขเวทนาจากการเจ็บปวด ความเป็นห่วงลูกหลาน ทรัพย์สินเงินทอง และความกลัว กลัวตายจากชาตินี้ไปสู่ชาติหน้าจะว้าเหว่ กลัวไม่มีเพื่อน ไม่มีที่พึ่ง สิ่งที่เรามีอย่างเดียวในตอนนั้นคือสติสัมปชัญญะเท่านั้น ก่อนจิตจะดับ ต้องเตรียมไว้ก่อนตาย ถ้าเราพร้อมแล้วเราจะไม่กลัว เหมือนเรือล่ม ถ้าเราฝึกว่ายน้ำให้ชำนิชำนาญ เมื่อเรื่อล่มเราก็จะว่ายน้ำไปถึงฝั่งได้ ถ้าไม่ฝึกให้ชำนาญถึงคราวเรือล่มก็จมน้ำตาย
นิมิต 5 อย่างที่ไม่มีใครรู้ได้ คือ อายุ ชีวิตเราเกิดแล้วไม่รู้ว่าจะอยู่ได้เลยว่าเราจะมีอายุยืนเท่าใด พยาธิ ความเจ็บไข้ได้ป่วย ทุกคนไม่สามารถรู้ได้ นอกจากเราไปให้หมอตรวจ กาลเวลาตาย ไม่สามารถรู้ได้ว่าเราจะตายเวลาใด สถานที่ตาย ก็ไม่สามารถรู้ได้ สุดท้ายคือ คติ คติคือสถานที่จะไปเกิด ถ้าเราอยู่บนโลกนี้อย่างมีความสุข เมื่อตายไปจะไปสุขคติแน่นอน สุขขณะมีสติ สุขขณะมีสมาธิในฌาณก็เป็นความสุข สุขคติคือสถานที่ไปดี หากจิตเราเศร้าหมองก่อนตายก็จะไปทุกคติมีอบายภูมิ เป็นต้น
พบกับเรายกวัดมาไว้ที่เซเว่นฯ ในหัวข้อ “ชีวิตที่ประเสริฐ” โดย พระมหาชาญชัย พฺรหฺมปติฎโฐ ผู้ช่วยเจ้าอาวาสวัดเทพลีลา กรุงเทพมหานคร ผ่านช่องทาง facebook fanpage CPALL วันศุกร์ที่ 4 มีนาคม 2565 เวลา 12:00-13:30 น. และสามารถรับฟังย้อนหลังได้ที่ช่องทางเดียวกัน พร้อมรับฟังคติธรรมดี ๆ ในช่องทาง TikTok ได้ที่ ธรรมะ TikTok
