“ถ้าเอาสุข อาจเป็นทุกข์ได้ แต่ถ้าไม่เป็นทุกข์ ไม่สุขก็ไม่เป็นไร ท่านว่าแบบนี้ เราเอาไม่เป็นทุกข์ดีไหม” สุข กับ ไม่เป็นทุกข์ ทุกท่านจะเลือกสิ่งใด พระอาจารย์มานพ อุปสโม ผู้อำนวยการศูนย์ปฏิบัติธรรมเฉลิมพระเกียรติ 84 พรรษาราชนครินทร์ ได้เมตตามาบรรยายในหัวข้อ “สุขทุกวัน” บนเวทีธรรมบรรยาย “เรายกวัดมาไว้ที่เซเว่นฯ” จัดโดย บริษัท ซีพี ออลล์ จำกัด (มหาชน) ผู้บริหารเซเว่น อีเลฟเว่น และเซเว่น เดลิเวอรี่
พระอาจารย์มานพ กล่าวว่า “สุข ทุกข์ ล้วนเกิดขึ้นที่ใจ เพราะใจนั้นทำหน้าที่รับรู้เรื่องต่าง ๆ รู้สารพัดรู้ เรื่องที่รู้ก็สารพัดเรื่อง รู้มากมาย เรื่องมากมาย พอใจรับรู้ ใจก็คิดถึง ใจของคนเราที่เรารู้จักในคำว่าใจ แยกเป็น 2 ใจ คือ ใจรับรู้ พอรับรู้แล้ว มีอีกใจหนึ่ง เกิดขึ้นมา คือ ใจคิดถึง ซึ่งเป็นใจที่สำคัญมาก ถ้าคิดถึงถูก คิดถึงเป็น จะทำให้ใจที่คิดถึงนั้น ไม่เป็นทุกข์ แต่ถ้าคิดถึงไม่ถูก คิดถึงไม่เป็น ใจอาจเป็นทุกข์ได้ ใจจะเป็น สุข หรือทุกข์อยู่ตรงนี้นี่เอง”
ท่านกล่าวต่อว่า “จริง ๆ สุข ทุกข์ ไม่ได้อยู่ที่ใจรับรู้ แต่สุข กับ ทุกข์ อยู่ที่ใจคิดถึง ซึ่งตัวใจคิดถึง ภาษาธรรมะใช้คำว่า “ดำริ” ได้แก่ ดำริถูก คือ รู้ถูก คิดถึงถูก และดำริผิด คือ คิดผิด รู้ผิด ถ้ารู้ถูกก็จะทำให้เกิดสุข ถ้ารู้ผิดจะทำให้จิตเราเป็นทุกข์”
ดำริถูกดำริอย่างไร คิดถึงถูกคิดถึงอย่างไร ความหมายของคำว่ารู้ถูก คือ รู้ตรงกัน รู้สึกทางตา ทางหู รับรู้อะไรมา รู้สึกทางใจที่เราคิดถึง รู้สิ่งนั้นสิ่งเดียวกัน อีกทั้งรับรู้ทางจมูก ทางลิ้น ทางกาย รับรู้สิ่งหนึ่งสิ่งใดมา รู้สึกทางใจ รู้ตรงกัน ถ้าทางใจที่เกิดต่อ หรือดำริถึงต่อ ไปดำริในสิ่ง ๆ เดียวกันที่ความรู้สึกทางตา หู จมูก ลิ้น ร่างกายรู้มา อย่างนี้เราเรียกว่าดำริถูก รู้ถูก ถ้าดำริอย่างนี้ รู้อย่างนี้ ใจที่ดำริถึง ใจที่คิดถึง จะไม่มีโอกาสเป็นทุกข์
แต่ที่เป็นทุกข์ รู้สึกทางตา ทางหู รู้สิ่งหนึ่ง รู้สึกทางใจไปคิดถึงอีกสิ่งหนึ่ง รู้สึกทางลิ้น ทางจมูก ทางกาย รู้อีกสิ่งหนึ่ง ทางใจไปรู้อีกสิ่งหนึ่ง อย่างนี้เรียกว่ารู้ผิด ถ้ารู้ผิด จิตมีปัญหา จิตจะนำเอาเรื่องที่คิดถึงผิด ๆ รู้ผิด ๆ มาคิดถึงแล้วคิดถึงอีก ปรุงแต่งแล้วปรุงแต่งอีก ปรุงแต่งแล้วบางครั้งก็ชื่นชมยินดี บางครั้งก็ขัดเคืองใจ บางครั้งเกิดความสบายใจบ้าง บางครั้งกังวลใจ ทุกข์ใจบ้าง แต่ส่วนมากจะกังวลใจทุกข์ใจ สุขใจมีน้อย
ท่านอธิบายถึงว่า ดำริผิด คิดถึงผิด ไม่มีอะไรเป็นเครื่องรับประกันใจว่าจะเป็นสุข แต่ถ้าดำริถูก คิดถึงถูก สุขแน่นอน สุขทุกวัน ทุกนาที ทุกวินาที “การไม่ทุกข์ มันเหนือสุข” คนเราไม่ทุกข์เพียงอย่างเดียวพอ ไม่ต้องเอาอะไรอีกแล้ว
ทำไมดำริถูกแล้วไม่เป็นทุกข์ เพราะเมื่อดำริถูกแล้ว ทำให้ปัญญาเกิด ทำให้รอบรู้เกิด ทำให้ปล่อยวางเกิด ทำให้วางเฉยเกิด จิตของคนเราถ้ารอบรู้ และปล่อยวาง วางเฉยได้ จะไม่มีโอกาสเป็นทุกข์เลย
พระอาจารย์มานพ แนะเคล็ดลับ จะรู้สึกดีก็แค่มอง ไม่ต้องทำอะไร บางครั้งรู้สึกไม่ค่อยดี เป็นความรู้สึก หงุดหงิด รำคาญ ฟุ้งซ่าน ขัดเคือง อิจฉาริษยา ขัดใจ ไม่ต้องห้ามอีกเหมือนกัน มองเฉย ๆ แค่มองพอ แค่รับรู้ ใจหงุดหงิดก็มองดูเพียงแค่รับรู้ ใจรำคาญมองดูเพียงแค่รับรู้ ใจฟุ้งซ่านก็มองดูเพียงแค่รับรู้ เพราะ การมองดูเพียงแค่รับรู้ มันมีอานิสงส์มากมาย
สำหรับผู้สนใจร่วมฟังธรรมบรรยายดี ๆ ในโครงการ “เรายกวัดมาไว้ที่เซเว่นฯ” สามารถติดตามรับชมผ่านระบบ live สด ทุกวันศุกร์ เวลา 12:00 – 13:30 น. ทางช่องทาง facebook fanpage CP ALL และสามารถรับฟังย้อนหลังได้ที่ช่องทางเดียวกัน พร้อมรับฟังคติธรรมดี ๆ ในช่องทาง TikTok ได้ที่ ธรรมะ TikTok
#เรายกวัดมาไว้ที่เซเว่นฯ#ธรรมะTikTok
#สมาคมหนังสือพิมพ์ส่วนภูมิภาคแห่งประเทศไทย
